Ik wil het over Jozef hebben. Welke Jozef? Jozef, die de apostelen de bijnaam Barnabas gaven. Barnabas Zijn naam betekent 'zoon der vertroosting' ofwel 'bemoediger'. Een mooie bijnaam. Barnabas was een bemoediger bij uitstek en daarom noemden de apostelen hem zo. Een behoorlijk compliment, lijkt me. Als hij ergens binnenkwam zeiden de mensen niet: 'Daar heb je Jozef', maar: 'Daar komt Barny'. En zij zeiden niet: 'Vandaag liever niet, ga mijn deur maar voorbij'. Integendeel.

Bemoediging en ontmoediging
De definitie van 'bemoediging' is eigenlijk heel simpel: iemand moed geven, net zo als 'ontmoediging' betekent: iemand moed afpakken.

Wanneer de tien verspieders, als de Israeliers op het punt staan het beloofde land binnen te trekken, het volk afraden om het te doen, staat er letterlijk: 'Onze broeders hebben ons het hart doen smelten ...' (Deuteronomium 1:28b). Ontmoediging is dan 'ontharten', het hart eruit nemen; het wordt maar liefst acht keer in deze betekenis gebruikt in relatie tot het - niet - binnengaan van het beloofde land.

Veertig jaar later, wanneer het volk een herkansing krijgt, en Jozua op het punt staat het volk het beloofde land binnen te leiden, zegt God tegen Mozes dat hij Jozua moet bemoedigen. Mozes weet uit ervaring hoe gemakkelijk je ontmoedigd kunt raken, als het gaat om het uitvoeren van de opdracht van God om het beloofde land binnen te gaan. Zoals ontmoediging neerkomt op het ontnemen van moed, het uitschakelen van het hart, komt bemoediging neer op het verlenen van moed, het inschakelen van het hart. Wat een mogelijkheden, zowel in het positieve als in het negatieve! Laat je daarom wegtrekken van het negatieve en laat je betrekken in het positieve.

Waar wij als christenen bij elkaar komen, is het een van onze eerste taken om elkaar te bemoedigen, om elkaar namens de Heer moed in te spreken, reele moed die ons helpt om met ons hele hart de wil van God te doen en zijn plannen uit te voeren.

Terug naar Barnabas
Laten wij eens kijken wat de kenmerken zijn van iemand die anderen zo bemoedigt, dat hij er zijn bijnaam aan te danken heeft.
1. Barnabas is iemand die weggeeft
'En Jozef, die van de apostelen de bijnaam Barnabas gekregen had - wat betekent: zoon der vertroosting -, een Leviet, uit Cyprus afkomstig, die eigenaar was van een akker, verkocht die en bracht het geld en legde het aan de voeten van de apostelen' (Handelingen 4:36-37).

Barnabas geeft wat hij heeft aan anderen, niet om smaakmakende projecten van de grond te tillen, maar om zo direct mogelijk mensen te helpen. In de eerste gemeente zijn veel mensen die het niet breed hebben; Barnabas investeert zijn bezit in hen. Dit is typisch voor iemand die een bemoediger is: hij is niet in staat om voor zich zelf te houden wat hij heeft. Hij is dan ook de juiste man om later, na de waarschuwing van Agabus dat er een hongersnood komt in Judea, samen met Paulus, te zorgen voor het transport van de collecte van de discipelen in Antiochie naar de oudsten in Jeruzalem (Handelingen 11:30).

Bemoediging is niet bedoeld om in te vriezen, maar om vers te investeren. Soms ontvang ik zulke mooie ideeen, dat ik de neiging heb om ze te bewaren voor later. En natuurlijk is het soms nodig dat goede ideeen verder rijpen, voordat je ze weggeeft.

Maar als iets rijp is, is het klaar om weg te geven, anders rot het weg. Jij hebt op dat moment iets ontvangen waar een ander behoefte aan heeft, en God brengt de twee bij elkaar.
2. Barnabas is iemand die kijkt met ogen van genade '... en zij vaardigden Barnabas af naar Antiochie. Toen deze aankwam en de genade van God zag ... ' (Handelingen 11:22b-23a).

Antiochie, iets nieuws! Er is net een nieuwe gemeente in Antiochie gesticht. Een gemeente die totaal anders is dan de al bestaande. Bestaan de gemeenten in Judea en Samaria uit mensen met een joodse en halfjoodse achtergrond, die in Antiochie bestaat uit voormalige heidenen. En wie wordt er door de apostelen in Jeruzalem naar Antiochie gestuurd? Iemand die de doctrines moet toetsen, of structuur moet brengen, of discipline? Nee, Barnabas; iemand die in staat is om het goede te zien. Natuurlijk zijn doctrine, structuur en discipline belangrijk. Maar waar het in deze fase om gaat is: bemoedigen wat God aan het doen is. Dan heb je iemand nodig die kijkt met ogen van genade. Het gevolg is dat grote aantallen mensen tot de Heer worden geleid (11:24).

Paulus, iemand met een slechte reputatie
'En te Jeruzalem aangekomen, trachtte hij -Paulus - zich bij de discipelen te voegen, maar allen schuwden hem, omdat zij niet konden geloven dat hij een discipel was. Maar Barnabas trok zich zijn lot aan en bracht hem bij de apostelen ... ' (Handelingen 9:26-27a). Paulus heeft een slechte reputatie bij de christenen in Jeruzalem. En terecht! Maar Barnabas is in staat om dwars door dat imago heen te kijken en te zien wat God aan het doen is.

Johannes Markus, een deserteur
'En Barnabas wilde ook Johannes, bijgenaamd Marcus, meenemen; maar Paulus bleef van oordeel, dat je niet iemand bij je moest hebben, die je na Pamfylie had verlaten' (Handelingen 15:37-38b).
Barnabas en Paulus nemen Johannes Marcus mee op hun eerste reis. Maar ergens onderweg houdt hij het voor gezien en gaat terug naar huis. En dan komt de volgende reis. Barnabas wil JM een tweede kans geven, maar Paulus vindt dat JM het voorgoed heeft verknald 'Eens een deserteur, altijd een deserteur' lijkt het onwrikbare standpunt van Paulus. Barnabas en Paulus denken totaal verschillend over JM. Hun verschil van mening is zo sterk, dat zij besluiten niet meer samen te werken. Vele reizen en jaren later schrijft Paulus in zijn brieven over iemand die van ontzettend veel waarde voor hem is; drie keer raden wie ... Johannes Marcus (II Timotheus 4:11b)!

Het is gemakkelijker om mensen af te schrijven, dan in hen te blijven geloven. Vaak zijn wij alleen geïnteresseerd in de korte termijn. Gelukkig reikt Gods blik verder. Laten wij met Hem proberen mee te denken, en mensen helpen ontdekken wat de bestemming van God is in hun leven, en daarvoor blijven gaan! Dat betekent ook dat mensen een tweede kans moeten krijgen. Barnabas is de man van de tweede kans voor anderen, die het de eerste keer hebben verprutst.

3. Barnabas, iemand die met anderen samenwerkt 'En hij - Barnabas - vertrok naar Tarsus om Saulus te zoeken; en toen hij hem gevonden had, bracht hij hem naar Antiochie' (Handelingen 11:25). Eerder al zagen wij hoe Barnabas Paulus in de kring van de apostelen bracht. Maar als het Paulus in Jeruzalem te heet onder z'n voeten wordt, krijgt hij het advies om, in ieder geval tijdelijk, naar z'n moeder te gaan in Tarsus. Als Barnabas betrokken raakt bij de ontwikkelingen in Antiochie, moet hij aan Paulus denken. Hij gaat hem zoeken en brengt hem naar Antiochie. Is dat wijs? Neemt hij daarmee geen onverantwoorde risico's? Wat gaat Paulus in Antiochie doen? En stel je voor dat de christenen in Antiochie meer van Paulus gaan houden dan van Barnabas! Maar Barnabas, die al eerder heeft geleerd om risico's te nemen, ziet wat er nodig is in Antiochie, ziet de gaven van Paulus en brengt de twee bij elkaar ... en de gemeente daar gaat de volgende fase in van groei.

Wij weten meer over Paulus dan over Barnabas. Barnabas heeft geen invloedrijke brieven geschreven. Maar de vraag is of Paulus ooit zou zijn geworden wie hij werd, zonder de invloed van Barnabas. Hij is het die kijkt met ogen van genade en, als een echte mentor, Paulus helpt en lanceert. Hij is bereid om te werken met iemand, wiens invloed op den duur verder reikt dan die van hemzelf.

Barnabassen & Barnabessen
Barnabas was iemand die weggaf wat hij bezat, die keek met ogen van genade en bereid was samen te werken met anderen. Als zijn verhaal in het Oude Testament had gestaan, hadden wij gezegd: 'Een prachtig type van de Heilige Geest', zoals Eliezer, de rechterhand van Abraham. Maar zijn verhaal staat niet in het Oude, het staat in het Nieuwe Testament. De Heilige Geest is er dan al. En dat is gelijk de verklaring: Barnabas kon alleen zijn wie hij was, omdat hij vol was van de Heilige Geest (Handelingen 11:24).

Barnabas, de bemoediger.
Bemoediging kan onmogelijk beperkt worden tot enkelingen, daarvoor is ontmoediging te veel het handelsmerk van de wereld. De gemeente van Jezus Christus vandaag heeft een heel leger van Barnabassen en Barnabessen nodig, mannen en vrouwen, die namens God anderen bemoedigen. Ik ben benieuwd naar jouw bijnaam!

Tenslotte
Aarzel niet om vandaag nog iemand te bemoedigen - behalve natuurlijk als het al laat is; ik weet niet of iemand wakker bellen bemoedigend werkt - .

Met toestemming overgenomen uit het boek 'Flying I saw a swan' van Jan Bernard Struik

© 2004 Vineyard International Publishing  E-Contact is een gratis maandelijkse uitgave van Vineyard Music Benelux. Ga voor meer Nederlandstalige artikelen naar de website van Vineyard Music (Benelux). Of stuur een e-mail naar info@vineyardmusic.nl.