Jezus was nederig van hart (Mt11:29v.), en Hij verootmoedigde Zich (Fp2:8). Daarin zien we dat verootmoediging niet alleen maar het belijden van zonde is. Dat kán het zijn, als zoiets aan de orde is, maar bij onze Heer was er geen sprake van zonde. Verootmoediging is vooral een kwestie van het doen van Gods wil, gehoorzaamheid. Jezus deed wat de Vader Hem had opgedragen, en daarin 'vernederde [verootmoedigde] Hij Zichzelf'. Diezelfde nederigheid en verootmoediging past ook ons in het Lichaam van Christus, de gemeente (Ef4:2; Fp2:3; Ko3:12). De Heilige Geest zal deze verootmoediging bij ons bewerken, en dat moet ook, anders hebben wij geen toegang in aanbidding tot de enige ware God. Als we Gods aangezicht zoeken, zullen we bereid zijn ons te verootmoedigen over onszelf, over onze relatie met anderen, en over het geheel van de gemeente waarvan we deel uitmaken:
- je gaat jezelf verootmoedigen over je persoonlijke zonden (een voorbeeld in 2Kr33:12). Sommige mensen gebruiken daarbij concreet een lijst van zonden, die je helpt dat aan te scherpen; maar we moeten ons wel realiseren dat het erg negatief en deprimerend kan werken, zoveel aandacht te besteden aan je eigen zonden. Bovendien heeft het christelijke geloof eigenlijk een veel hoger doel dan alleen maar niet te zondigen. Als je dicht bij de Heer Jezus blijft, zondig je niet, en het omgekeerde, dat je dicht bij Jezus bent als je niet zondigt, is niet per definitie waar. Het gaat erom dat we rein en zuiver zijn, willen we met een vrij gemoed deelnemen aan de aanbidding.
- je gaat voor een ander door de knieen, je belijdt je zonden in de relatie met een ander, concreet, met naam en toenaam (Jk4:6-10; 1Pt5:5v), niet in vaagheden, laat staan in de vorm van nieuwe beschuldigingen die we vaak heel zorgvuldig weten te verpakken in schijnbaar ootmoedige uitdrukkingen.
- samen, als collectief (gemeente, team, enz.) zoek je de weg van gezamenlijke verootmoediging (een voorbeeld in 2Kr7:14). Dat is niet alleen maar het belijden van je (gemeenschappelijke) zonden, want daarover is juist op het collectieve vlak al heel gauw verschil van inzicht, al was het maar in de formulering. Het is vooral het erkennen van je (gemeenschappelijke) schuld, het besef van het samen klein zijn en schuldig staan voor God.

Verootmoediging is het voornaamste heiligende werk van de Heilige Geest, als we het hebben over de weg tot aanbidding. Als er iets onze aanbidding in de weg staat, is dat arrogantie, hoogmoed, onboetvaardigheid, onbeleden zonden. Als er iets onze aanbidding bevordert, is dat nederigheid, ootmoed, een berouwvol hart, het aan God en aan elkaar belijden van zonden.

Dit artikel is ontleend aan het boek Heerlijke verkwisting: over de rijkdom en reikwijdte van aanbidding, dat is verschenen bij Uitgeverij Medema in Vaassen.