De muzikanten komen het podium op. De mensen die rond het podium zitten, kijken ernaar en langzaam wordt het stiller. Er hangt verwachting in de lucht. Ze zijn gekomen met het verlangen samen een goede tijd te hebben door naar muziek te luisteren en er deel aan te hebben.

De band begint te spelen en vrijwel direct beginnen mensen mee te doen met de muziek. Ze klappen en/of tikken met hun voet in het ritme van de liederen. Weer anderen beginnen mee te zingen. Enkelen lijken geraakt te zijn door de muziek. Het is duidelijk dat bijna iedereen van het gebeuren geniet. Terwijl de band het ene lied na het andere speelt, verandert de sfeer en komt er meer gevoel in. Soms is er applaus na of zelfs tijdens een lied. Naar het einde toe worden de liederen langzamer en intiemer. Veel mensen luisteren of zingen zachtjes met gesloten ogen.

Na afloop heerst er een gevoel van gedeelde vreugde en tevredenheid. Iedereen, zowel de band als het publiek, heeft gevonden waarvoor ze kwamen; gezamenlijk hebben ze genoten van muziek en teksten geuit door zowel de muzikanten als de luisteraars en het heeft hen bij elkaar gebracht.

Wat wordt met dit tafereel beschreven?
Een populair muziekconcert of een aanbiddingsdienst? Omdat er in de beschrijving woorden als 'podium', 'klappen' en 'applaus' gebruikt worden, zullen velen dit associeren met een muziekconcert. Die woorden moeten wel een 'wereldse' muziekgroep beschrijven die honderden mensen opgejut heeft tijdens zo'n berucht rockconcert! Aan de andere kant kun je ook zeggen dat de beschrijving van deze muzikale gebeurtenis nu nog heel algemeen is en er meer informatie nodig is om te achterhalen wat het werkelijke doel en resultaat is.

De beschreven elementen kunnen voor veel kerkgangers zeker een negatieve klank hebben maar als we kijken naar de ware betekenissen, zien we dat woorden als 'verhoging' of 'altaar' in een kerkgebouw ook naar een 'podium' kunnen verwijzen. Is een 'heiligdom' eigenlijk niet gewoon een 'auditorium'?
Met andere woorden, aanbidding en alles wat erbij hoort, wordt niet gekenmerkt door de etiketten die we erop plakken, maar door onze hartsgesteldheid.

Er zijn heel wat christenen die diverse problemen hebben met bepaalde vormen van muziek en zelfs met bepaalde muziekinstrumenten, zoals met het 'oerwoudritme' van de drums, de harde en sensuele elektrische gitaar enzovoort. Maar in werkelijkheid zijn muziekvormen en instrumenten niet meer dan dat: muziekvormen en instrumenten.
Een 'E'-akkoord, bijvoorbeeld, dat de mens, het vlees of het kwaad in een lied verheerlijkt, is hetzelfde 'E'-akkoord dat gespeeld wordt in een lied dat God aanbidt. Het hart van de muzikant bepaalt in welke geest de muziek gespeeld wordt, niet de muziekvorm of het instrument.

Optreden of niet optreden?
Laten we het woord optreden eens onder de loep nemen. Er wordt gezegd dat een aanbiddingsleider of muzikant nooit mag 'optreden' in de zin dat hij of zij indruk probeert te maken of de aandacht naar zichzelf of naar de behoefte van zijn eigen ego trekt. Dat is waar.
God zal niet de eer of de erkenning krijgen die Hem toekomt als aanbiddingsleiders op zichzelf gericht zijn en op wat zij halen uit het vooraan staan. Het doel van de mens is niet de mens maar de levende God te aanbidden.

Wanneer predikers, zangers, acteurs of muzikanten opstaan en ongeacht welk geluid maken, moet het mensen naar boodschappen, liederen, toneel en muziek trekken die luisteraars kunnen laten nadenken over de persoon, de woorden, de liefde en de glorie van God en Zijn koninkrijk.
Het woordenboek beschrijft optreden o.a. als: "1. Handelen, tot daden overgaan; voortgaan in de genoemde richting. 2. Op het toneel treden om er zijn rol te spelen, er te zingen, musiceren etc." De Bijbel kent ook diverse woorden die met handelen vertaald worden. Het eerste woord waar we naar willen kijken is het Griekse woord epiteleo

In 2 Kor. 8:11-12 moedigt Paulus de gemeente in Korinte aan om te voltooien wat ze al van plan waren te doen, in dit geval, de opbrengst van een collecte zenden aan de gemeente in Jeruzalem. Hij zegt dat ze een handeling voort moeten zetten, een handeling die laat zien dat hun bereidheid om te geven een realiteit is. In vers 12 legt hij dan uit dat hun geven overeen moet komen met wat ze hebben en niet met wat ze niet hebben.

De aanbidder zowel als de aanbiddingsleider zouden in hun aanbidding van God moeten handelen met alles wat ze te geven hebben. Ze moeten daarbij hun talent tot het uiterste gebruiken en hun hele hart erbij betrekken.
God gebood dat de beste dieren uit een kudde geofferd moesten worden, niet de afgedankte dieren met gebroken hoorns of lamme poten. Hiermee wilde Hij ons leren dat Hij ons het allerbeste van Zichzelf wilde geven, iets wat Hij ook gedaan heeft, in de persoon van Zijn Zoon, Jezus Christus, het lam zonder smet of gebrek.

Epiteleo zien we ook terug in Rom. 15:25-28, waar Paulus het over diezelfde collecte heeft die hij persoonlijk gaat overhandigen aan de gemeente in Jeruzalem. In vers 28 zegt Paulus dat hij zich van zijn taak zal kwijten en de opbrengst van de collecte zal overhandigen. Hij zorgt ervoor dat het geld op de plaats komt waar het terecht moet komen.
Aanbidder en aanbiddingsleider, zorg ervoor dat je zo aanbidt dat je aanbidding aan het hart van God 'overhandigd' wordt. Dit vereist veel gebed, werk en voorbereiding van elk lid van het aanbiddingsteam afzonderlijk en van het team als geheel.
Onthoud dat oefenen geen vies woord is! Doe wat nodig is om een offer van aanbidding voor te bereiden, dat het beste is dat je te geven hebt.
In Fil. 1:6 wordt epiteleo gebruikt om God zelf te beschrijven die Zijn goede reddingswerk in elke gelovige 'voltooid'. Over het algemeen is epiteleo dus een woord dat betekent dat iets 'afgemaakt' of 'gedaan' moet worden.

Als je ooit in een situatie bent geweest die aanbidding genoemd werd, maar waar het niet 'gedaan' werd, dan weet je hoe belangrijk het voor ons is om God te aanbidden vanuit een zuiver hart. Wanneer het 'gedaan' wordt, is het een prachtige ervaring voor zowel de aanbidders als voor God.

Een manier van kijken
Het woord poieo wordt gebruikt om te beschrijven hoe God zijn belofte van een zoon aan Abraham en Sara zou inlossen in Rom. 4:21.
In Lucas 1:72 staat dat God barmhartigheid zou betonen door Zijn heilige verbond in Jezus Christus.
Ten derde staat er in Col. 3:23: "Wat u ook doet (poieo), doe het van harte."

Misschien raken we in de war van het woord "optreden" om wat het in de wereld betekent, maar onthoud: "[zij] doen het voor een vergankelijke erekrans, wij echter voor een onvergankelijke" (1 Kor. 9:25b). We moeten niet alleen regelmatig stilstaan bij wat we doen en waarom we het doen, maar ook bij hoe we over iets denken en waarom we daar zo over denken. Anders kunnen we gemakkelijk in dezelfde val als de drie blinden lopen die een olifant proberen te beschrijven. De eerste beschreef de olifant als "lang en dun, zoals een touw". De tweede zei: "Nee, een olifant is groot en vlak, zoals een muur." De derde was er zeker van dat de andere twee er volledig naast zaten omdat hij had ervaren dat een olifant "net de vorm van een boomstronk" had. Lijkt een olifant op een touw, een muur of een boomstronk? Natuurlijk niet. Ook al kunnen delen van een olifant zo op een blinde overkomen, de waarheid is dat het volledige beeld in zichzelf uniek is en niet is zoals het overkomt.

Muziek is muziek, en een piano of drums of een gitaar is niet meer dan een piano, drums of een gitaar. In zichzelf zijn ze noch goed noch slecht, ze worden slechts gebruikt voor het doel dat de speler ervoor in gedachten heeft. Als de speler zich heeft voorgenomen zijn eigen ego te versterken, dan kan het instrument voor dat doel gebruikt worden. Maar als de speler ernaar verlangt het instrument en de muziekvorm te gebruiken voor aanbidding en om anderen te leiden in een goede tijd van aanbidding, dan kan dat door 'op te treden' tot stand gebracht worden.

Kostbare mirre
In Lucas 7 trad een vrouw op in een zeer ongewone daad van aanbidding. Jezus zat aan tafel toen een vrouw huilend op Hem toekwam. Ze bracht iets dat grote waarde had: een kruik vol dure olie. Ze had die kunnen gebruiken om er zichzelf mooi mee te maken. In plaats daarvan goot ze de olie over de voeten van Jezus nadat ze die met haar tranen had gewassen en met haar haren had gedroogd. Sommigen zeggen dat die olie wel een jaarloon zou hebben gekost en toch goot ze die in een keer uit. Ze hield niets achter. Ze sprong niet zuinig met haar aanbidding om, maar goot die uit over de voeten van Jezus. Het kon haar niet schelen wat anderen dachten of hoe het er allemaal uitzag. Ze gaf gewoon alles wat ze had en gaf dat met haar hele hart.

Dit is een beeld van ware aanbidding. Ze kwam naar God en gaf Hem het allerbeste wat ze had vanuit een hart vol liefde voor God. Ze richtte zich volledig op Hem, ook al zat er een religieuze, zelfingenomen en veroordelende farizeeer naast haar, die vol verbazing toekeek dat Jezus zulk gedrag accepteerde.

Vanwege de hardheid van zijn hart kon de farizeeer niet zien noch begrijpen wat er gebeurde. Hij wees de vrouw af en lasterde God op zijn zelfvoldane en zelfingenomen manier.
Je kunt dit vergelijken met Michals houding en haar veroordeling van koning David in 2 Samuel 6. "Vol overgave danste hij voor de HEER... Onder gejuich en stoten op de ramshoorn."

Michal voelde zich ongemakkelijk onder Davids vrijheid in lofprijs. Ze had een probleem met lofprijs en feestvieren. De farizeeer had een probleem met overgave en intimiteit. Zowel de farizeeer als Michal ontbrak het aan inzicht omdat het hen ontbrak aan relatie met God.

Wanneer mensen hun harten zodanig voor aanbidding hebben verhard, draaien ze vaak niet meer bij. We kunnen beter God aanbidden met ons hele hart, verstand, ziel en kracht en God voor de rest laten zorgen. Jezus wees op de verschillen in hartsgesteldheid van de vrouw en de farizeeer en de farizeeer trok aan het kortste eind. De vrouw echter ging vergeven en gerechtvaardigd weg.
Hetzelfde parfum dat gebruikt had kunnen worden om een ego te strelen, te verleiden of aandacht te trekken werd in plaats daarvan gebruikt als een instrument van aanbidding in een handeling van aanbidding.

David zei tegen zijn veroordelende vrouw Michal dat hij voor God danste, de God die hem had uitgekozen als koning en hem had aangewezen om in Israel te heersen. Hij bleef God voor de rest van zijn leven aanbidden en eren. Maar Michal werd onvruchtbaar en stierf zonder ooit een kind ter wereld te hebben gebracht.
Aanbiddingsleiders, kunnen wij, net als Paulus, zeggen: "Volg mij na, omdat ik Jezus navolg"? (1 Kor. 4&11) Geven wij het allerbeste van wat we hebben met ons hele hart? Zijn we jaloers op iemand die met meer vaardigheid of vrijheid optreedt dan wij?

We kunnen en mogen niet proberen smaak en voorkeur in muziekstijlen te reguleren. Wat voor de ene gemeente of persoon goed werkt hoeft niet voor de andere goed te werken. Laten we ons best doen te realiseren dat wat God gebruikt, Hij ook accepteert.
Als intieme liederen, geheven handen en tranen je ongemakkelijk doen voelen, wees je er dan van bewust dat ze betekenisvolle uitingen van aanbidding zijn voor velen van Gods kinderen en bovendien bijbels. Als je aan de andere kant vindt dat aanbidding altijd rustig, zacht en langzaam gespeeld moet zijn, realiseer je dan dat er op veel plaatsen in de Bijbel gesproken wordt over roepen, klappen, dansen en luide, vaardig gespeelde muziek.

Door inzicht en relatie met Hem kunnen we leren onderscheiden wat tijdens een bepaalde tijd van aanbidding toepasselijk is. Als je "gewoon niet kunt aanbidden met zo'n opzwepende beat," of als je "echt zo moe wordt van al die sentimentele, intieme liederen," dan moet je waarschijnlijk gaan ontdekken hoe de "hele olifant" er echt uit ziet omdat je beschrijving lijkt op die van een van de drie blinde mannen. Je houdt misschien niet van bepaalde muziekvormen of instrumenten, maar laat de Geest je overtuigen dat aanbidding niet uit die dingen bestaat. Gebruik ze alleen als iets waar God doorheen kan werken in mensen die Hem willen aanbidden.

Het is mijn verlangen dat wij als aanbidders en aanbiddingsleiders, liedschrijvers en muzikanten leren een offer te geven in de geest van de vrouw in Lucas 7 en zoals David in 2 Samuel 6. Laten we met ons hele hart het beste geven van wat we hebben, ondanks mogelijke religieuze tegenstand.
Het alternatief is de positie van de farizeeer innemen. Omdat hij geen intieme relatie met Jezus had, werd hij ongemakkelijk van ware aanbidding en kon hij niet anders dan kritiek geven en afwijzen wat hij niet begreep of zelf niet ervoer. Het is onze keuze omdat de manier waarop we optreden in aanbidding waarlijk onze hartsgesteldheid is.

© Copyright 2002 Vineyard Music Vertaling: Arienne Lammers. E-Contact is een gratis maandelijkse uitgave van Vineyard Music Benelux. Ga voor meer Nederlandstalige artikelen naar de website van Vineyard Music (Benelux). Of stuur een e-mail naar info@vineyardmusic.nl.