Aanbidding leiden is zowel een kunst als een wetenschap. Het is geen exacte wetenschap of ruimtewetenschap.
Aanbidding leiden is de unieke combinatie van effectieve muzikale vaardigheid, organisatie en voorbereiding, ervaring, oefening, roeping, karakter en Gods genade.
Vanwege het karakter van het mandaat van de aanbiddingsleider, namelijk de interactie tussen Gods volk en Hemzelf in aanbidding op een effectieve manier stimuleren, is het belangrijk dat we wat aandacht besteden aan de kunst en wetenschap van aanbidding leiden.
Het verbaast me keer op keer dat geestelijke activiteit en bediening eigenlijk zo praktisch zijn en hoe basiselementen als een goede tijd met God, muzikale vaardigheden en omgaan met mensen invloed hebben op de dynamiek van zowel de ervaring in aanbidding als de ervaring in het leiden van aanbidding.

Om een goed beeld te krijgen van de dynamiek van aanbidding leiden, verdelen we het proces van aanbidding leiden in drie fases:
Voorbereiding van de aanbidding,
Voorgaan in aanbidding en
Voorbij de aanbidding.

We zullen elk onderdeel puntsgewijs bekijken en hopelijk kunnen we wat tips geven die al velen voor ons met vallen en opstaan geleerd hebben.

Voorbereiding van de aanbidding
In de voorbereiding op het leiden van aanbidding is er nogal wat huiswerk te doen. Zoals de oude stelregel zegt: 'bereid je voor om spontaan te zijn'. Veel van mijn eigen frustraties als aanbiddingsleider, en van veel andere aanbiddingsleiders die ik ken, hebben te maken met dit deel van het leiden. Een paar tips die anderen met vallen en opstaan hebben geleerd, kunnen je helpen sommige van de valkuilen te vermijden die je kunt ervaren bij het leiden van aanbidding. Oefen voor jezelf voordat je met het aanbiddingsteam gaat oefenen. Zo kun je de liederen sneller samen leren, creeer je veiligheid voor het team, maak je optimaal gebruik van de oefentijd, kun je liefde voor het lied overbrengen en kun je input vergemakkelijken.
Bereid andere details van de oefening goed voor. Zorg ervoor dat het team de muziek krijgt van ieder lied dat ze nog niet hebben. En papier is goedkoop: spaar tijd uit door extra exemplaren bij de hand te hebben, zodat je niet heen en weer naar het kopieerapparaat hoeft te lopen.
Bid en kies liederen die jij graag speelt. Als jij er vertrouwen en plezier in hebt, heb je kans dat anderen je leiding zullen volgen.
Kies liederen overeenkomstig het seizoen van je gemeente, waar je gemeente mee bezig is. Zorg dat je een actuele lijst met toonaarden, stijl van het lied en de titel voor je hebt, zodat je het hele feestmaal voor je kunt zien, voordat je de porties voor de week kiest.

Leer de liederen uit je hoofd. Leer de liederen uit je hoofd. Leer de liederen uit je hoofd. Dit is iets waar ik vast van overtuigd ben, speciaal voor de aanbiddingsleider.
Kijken naar je muziek en/of teksten leidt af en werkt dodend voor jouw leiden van aanbidding. Als je het lied uit je hoofd kent, ben je tijdens de aanbidding vrij om naar de gemeente en het team te kijken en de zachte fluistering van de Geest te horen. Het wordt anders te mechanisch. Speel het lied steeds opnieuw met het blad voor je, probeer het dan weer steeds opnieuw zonder het blad, terwijl je af en toe een blik werpt op de verschillende stukken voor zover nodig. Als je het lied eenmaal uit je hoofd kent, speel het dan steeds opnieuw zonder het blad en probeer dat iedere dag te doen totdat je het gaat gebruiken.

Ik heb ieder lied (en zeker de moeilijkere) minstens 20 keer gespeeld voordat ik ze live, zonder blad, geprobeerd heb. Als je er zo hard op gewerkt hebt, vergeet je het waarschijnlijk ook niet als er mensen voor je staan en je vergeet het waarschijnlijk ook in de toekomst niet! Als je een lied niet uit je hoofd hebt geleerd, val jezelf er dan niet op aan, of nog erger, probeer het niet halfgeleerd te spelen! Afleiding hindert aanbidding in de gemeente, terwijl goede, soepel vloeiende muziek aanbidding stimuleert.
Gebruik het instrument waarmee je leidt vaak in je persoonlijke tijden van aanbidding. Hoe vaker je een instrument vastpakt, des te meer bespeel jij het in plaats van dat het jou bespeelt!
Raak meer en meer op je gemak alleen te aanbidden met je gitaar (als dat het instrument is waarmee je leidt). Als je kunt, aanbid en oefen de liederen in de omgeving waar je regelmatig leidt (in de kerkzaal).
Raak gewend aan het geluid van de installatie. Het helpt allemaal. Luister naar de kwaliteit van je instrument. Het maakt mooie geluiden; bespeel het teder en met zorg, opdat het niet rebelleert.
Zet wekelijks kleine muzikale stappen in je spel. Met andere woorden, iedere week een klein beetje bijleren (zoals je pink iets laten doen dat het voorheen niet hoefde te doen) zal het vlees en de aardappelen van je aanbidding leiden uiteindelijk veel kruidiger maken.
Maak een lijst die lang genoeg is om uit te kiezen. Zorg dat je veel feestelijke liederen, iets rustigere liederen en intieme liederen hebt, zodat je kunt varieren.
Ik heb vaak één of twee liederen die ik afhankelijk van de tijd wel of niet gebruik. Houd die liederen achter de hand en gebruik ze op een moment dat de aanbidding even lijkt te stagneren.
Wees zodanig voorbereid vóór "zondagochtend" dat je je op de Heer, je team en de hartslag van die ochtend kunt richten zonder dat je nog snel losse eindjes aan elkaar moet knopen.
Ik heb ontdekt, zeker als voorganger, dat zondagochtenden genoeg moeilijkheden in zichzelf hebben zonder dat ik daar nog eens een paniekvoorbereiding aan toevoeg.
Doe zoveel mogelijk al aan het begin van de week.
Wees bekend met "vamps" (akkoordenschema's die je kunt gebruiken om te improviseren tijdens de aanbidding). Waarschijnlijk oefen je die vamps al met het team. Geef je aanbiddingsteam een idee van waar je ze waarschijnlijk gaat gebruiken. Nogmaals, wees voorbereid om spontaan te zijn.
Bereid een arrangement van het lied voor dat lijkt te werken, bijvoorbeeld couplet/refrein/couplet/refrein/refrein.
Geef het team iets dat ze kunnen verwachten en verander het waar nodig tijdens de aanbidding. Laat niet te veel aan de spontaniteit van het moment over. Tenzij al je spelers professionele muzikanten zijn, kan het ontmoedigend in plaats van leuk zijn als je niet weet wat je kunt verwachten.
Onthoud dat de capo je vriend is.
Tijdens je voorbereiding kunnen variaties op een lied op het hoge eind van je gitaar de klank mooi accentueren. Het geeft ook de mogelijkheid aan een tweede gitaar om de akkoorden op het lage eind van de gitaar te spelen, zonder dat het muzikaal of ritmisch botst.
Maak er een gewoonte van om al vroeg in de week met je voorganger of leider van de samenkomst te communiceren. Zij hebben de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor God om heiligen toe te rusten en om ruimte te geven aan dat wat God wil doen.
Zoek naar een consistente manier om de voorganger te vragen wat de Heer op zijn hart legt over de samenkomst, of over zijn onderwijs, en zoek actief naar bijbelteksten, liederen, enz. om te bekrachtigen wat God aan hen geeft. Wacht niet tot ze jou om input komen vragen. Ze hebben gewoonlijk al honderd en één andere dingen aan hun hoofd die week en zijn met zo'n vraag gezegend.
Einde deel 1 van 2

© Copyright 2005 Vineyard Music Nederlandse vertaling: Arienne Lammers © 2005 Vineyard Music Benelux
E-Contact is een gratis maandelijkse uitgave van Vineyard Music Benelux. Ga voor meer Nederlandstalige artikelen naar de website van Vineyard Music (Benelux). Of stuur een e-mail naar info@vineyardmusic.nl.